De EU AI Act: wat productcontentteams moeten weten

Voor teams die productcontent met AI maken, telt in oktober 2026 vooral artikel 50 van de AI-verordening, Verordening (EU) 2024/1689. Dat artikel geldt sinds 2 augustus 2026 en regelt transparantie: chatbots maken zich als AI kenbaar, generatieve systemen markeren hun output machineleesbaar en deepfakes krijgen een zichtbare melding. De zware hoog-risico-eisen zijn uitgesteld tot 2 december 2027 en 2 augustus 2028, en raken productcontent zelden.

Dit artikel zet de actuele tijdlijn op een rij, inclusief de wijzigingen van de Digital Omnibus, en vertaalt de plichten naar velden en workflows in uw PIM-systeem. Het is algemene informatie en geen juridisch advies.

Wat is de EU AI Act en wat veranderde de Digital Omnibus?

De AI-verordening (in het Engels AI Act) is de Europese wet die eisen stelt aan AI-systemen op basis van hun risico. Ze onderscheidt verboden praktijken, hoog-risicosystemen, transparantieplichten voor bepaalde systemen en regels voor AI-modellen voor algemene doeleinden, zoals grote taalmodellen.

Op 7 mei 2026 bereikten Raad en Europees Parlement een politiek akkoord over een vereenvoudigingspakket, de Digital Omnibus on AI. Dat werd Verordening (EU) 2026/1744 van 8 juli 2026, gepubliceerd in het Publicatieblad op 24 juli 2026 en in werking sinds 27 juli 2026. De kern: meer tijd voor hoog-risicosystemen, een korte overgangstermijn voor watermerken en een herschreven plicht voor AI-geletterdheid.

Welke datums gelden er nu?

De tabel geeft de stand op 17 oktober 2026, na de Digital Omnibus.

De nieuwe tekst van artikel 4 vraagt aanbieders en gebruiksverantwoordelijken maatregelen te nemen die de AI-geletterdheid van hun mensen ondersteunen. De tekst stelt uitdrukkelijk dat zij geen specifiek kennisniveau per persoon hoeven te garanderen. Voor een contentteam betekent dat: zorg dat redacteuren weten wat een taalmodel wel en niet betrouwbaar doet, en leg die training vast.

Wat vraagt artikel 50 van productcontentteams?

Artikel 50 kent vier verplichtingen. Twee liggen bij de aanbieder van het AI-systeem, twee bij de gebruiksverantwoordelijke, de organisatie die het systeem inzet.

1. Lid 1, interactie met mensen. Een AI-systeem dat rechtstreeks met mensen communiceert, zoals een productadvieschatbot op uw webshop, moet zo zijn ontworpen dat de gebruiker weet dat hij met AI praat, tenzij dat voor een redelijk oplettende persoon al duidelijk is.
2. Lid 2, markering van synthetische content. Aanbieders van systemen die tekst, beeld, audio of video genereren, markeren de output machineleesbaar en detecteerbaar als kunstmatig gegenereerd. Standaard bewerkingshulp en systemen die de invoer niet wezenlijk veranderen, vallen erbuiten.
3. Lid 4, deepfakes en publieksinformatie. Gebruiksverantwoordelijken maken bekend dat een deepfake kunstmatig is gemaakt of bewerkt. AI-tekst die het publiek informeert over aangelegenheden van algemeen belang krijgt dezelfde melding, tenzij een mens met redactionele verantwoordelijkheid de tekst heeft gecontroleerd.
4. Lid 5, vorm. De informatie verschijnt duidelijk en onderscheidbaar, uiterlijk bij de eerste interactie of blootstelling, en voldoet aan de toegankelijkheidseisen.

Wat betekent dit voor productteksten en productbeelden?

Een productbeschrijving die u met een taalmodel schrijft, valt naar gangbare lezing doorgaans buiten de categorie "aangelegenheden van algemeen belang". Een algemene labelplicht voor AI-productteksten volgt daarom niet uit artikel 50. De markeringsplicht van lid 2 rust op de aanbieder van het generatieve systeem. Biedt uw PIM-leverancier een eigen generatiefunctie onder eigen naam aan, dan kan die leverancier aanbieder zijn.

Bij beeld ligt het gevoeliger. Een fotorealistisch AI-beeld van een persoon of situatie die echt lijkt, kan onder de deepfakeplicht vallen. Bewaar daarom per afbeelding of die met AI is gemaakt of bewerkt, en houd de machineleesbare markering in het bestand intact bij conversies naar kanaalformaten.

Code of practice en richtsnoeren

Het AI-bureau van de Europese Commissie publiceerde de definitieve gedragscode voor transparantie van AI-gegenereerde content rond 10 juni 2026. De code dekt artikel 50, leden 2, 4 en 5, en is volgens de Commissie en de AI-raad een adequaat vrijwillig instrument om naleving aan te tonen. Eind juli 2026 hadden ongeveer 190 organisaties getekend. Concept-richtsnoeren over de reikwijdte van artikel 50 verschenen op 8 mei 2026; of de definitieve versie al is vastgesteld, bevestigt de Commissiepagina niet. Houd deze stand dus in de gaten.

Welke productdata en PIM-functies heeft u nodig?

Naleving van artikel 50 en aantoonbare menselijke controle vragen om herkomstgegevens per content-element. Een verrijkingsworkflow met reviewstappen is daarvoor de basis; zie ook workflows in PIM inrichten.

Voor de inhoudelijke kwaliteit van AI-teksten, zoals feitencontrole en tone of voice, leest u generatieve AI voor productteksten. De afspraken over wie AI-output mag goedkeuren horen in uw productdata-governance.

Wie houdt toezicht en welke sancties gelden?

Lidstaten wijzen markttoezichtautoriteiten aan die de AI-verordening handhaven. Welke Nederlandse instantie artikel 50 handhaaft en op welke wettelijke basis, hebben wij voor dit artikel niet in een primaire bron kunnen bevestigen. Controleer dat bij de Rijksoverheid voordat u erop bouwt.

Artikel 99 noemt voor overtreding van onder meer artikel 50 een maximum van 15 miljoen euro of 3 procent van de wereldwijde jaaromzet, als dat hoger is. Daarnaast blijft het consumentenrecht gelden: misleidende productinformatie is verboden, ook als een taalmodel de fout maakte. Op dat terrein houdt de ACM toezicht.

Hoe bereidt u zich voor?

Begin met een inventaris van alle plekken waar AI content maakt of bewerkt: teksten, vertalingen, attribuutextractie, beeldbewerking en chatbots. Bepaal per toepassing of u aanbieder of gebruiksverantwoordelijke bent. Voeg daarna de herkomstvelden uit de tabel toe aan uw datamodel en maak review verplicht vóór publicatie. Een overzicht van AI-toepassingen in PIM vindt u in AI en PIM: wat werkt in 2026.

Belangrijkste punten

• Artikel 50 van Verordening (EU) 2024/1689 geldt sinds 2 augustus 2026; generatieve systemen die al op de markt waren, moeten uiterlijk 2 december 2026 markeren.
• Verordening (EU) 2026/1744 (Digital Omnibus, in werking 27 juli 2026) stelt hoog-risico uit tot 2 december 2027 (Bijlage III) en 2 augustus 2028 (Bijlage I).
• Een algemene labelplicht voor AI-productteksten volgt niet uit artikel 50; deepfakes en chatbots vragen wel een melding.
• Leg per attribuut en per afbeelding AI-herkomst, reviewer en goedkeuring vast, zodat u menselijke controle kunt aantonen.
• De Nederlandse toezichthouder voor artikel 50 en de definitieve Commissierichtsnoeren zijn punten om actief te volgen.