PPWR: verpakkingsdata en de nieuwe Verpakkingsverordening

De Verpakkingsverordening PPWR (Packaging and Packaging Waste Regulation), Verordening (EU) 2025/40, is sinds 12 augustus 2026 algemeen van toepassing. Ze vervangt Richtlijn 94/62/EG en geldt rechtstreeks in alle lidstaten. De zwaarste inhoudelijke eisen, zoals recyclebaarheid van alle verpakkingen, gaan vanaf 2030 in. Voor merken en retailers betekent dat: verpakkingsdata per component wordt een vast onderdeel van productdata.

Dit artikel zet de verplichtingen en termijnen op een rij, met de data die u in uw PIM nodig hebt. Niet elke datum hebben wij in de verordeningstekst kunnen bevestigen; waar dat zo is, staat het erbij. Het is algemene informatie en geen juridisch advies.

Wat is de PPWR?

De PPWR regelt de hele levenscyclus van verpakkingen: ontwerp, samenstelling, etikettering, hergebruik, inzameling en producentenverantwoordelijkheid. De verordening is gedateerd 19 december 2024 en volgens de Europese Commissie in werking sinds 11 februari 2025. Op 12 augustus 2026 is Richtlijn 94/62/EG grotendeels ingetrokken; enkele bepalingen blijven tijdelijk gelden.

Omdat het een verordening is, verdwijnen nationale verschillen in productregels voor verpakkingen grotendeels. De Commissie publiceerde in maart 2026 uitvoeringsrichtsnoeren voor marktdeelnemers en lidstaten en op 3 augustus 2026 een document met veelgestelde vragen.

Welke termijnen gelden?

De tabel geeft de termijnen die wij in bronnen van de Europese Commissie of in de overwegingen van de verordening hebben bevestigd. Overwegingen geven de bedoeling weer; de bindende datum staat in het betreffende artikel.

Niet bevestigd voor dit artikel: de precieze ingangsdatum van de geharmoniseerde etiketten uit artikel 12 en de datum en reikwijdte van de PFAS-beperking voor verpakkingen die met levensmiddelen in contact komen. De Commissie bevestigt dat die PFAS-beperking bestaat, zonder datum op de geraadpleegde pagina's.

Voor wie geldt de PPWR?

De PPWR geldt voor alle verpakkingen die in de EU in de handel worden gebracht en voor de marktdeelnemers in de keten: fabrikanten van verpakte producten, importeurs, distributeurs en verpakkingsproducenten. Voor PIM-gebruikers zijn drie groepen het meest geraakt.

• Merken en fabrikanten die producten onder eigen naam verpakken. Zij hebben de componentdata nodig voor etiketten en documentatie.
• Retailers en webshops. De Commissie meldt dat online winkels de lege ruimte in verzenddozen moeten verminderen. Bij afhaal en bezorging van eten en drinken moeten consumenten kunnen kiezen tussen eenmalige en herbruikbare verpakkingen, tegen dezelfde of een lagere prijs.
• Importeurs die verpakte producten van buiten de EU op de markt brengen.

Volgens de Commissie gelden voor micro-ondernemingen lichtere regels. Welke regels precies verlicht zijn, staat in de verordeningstekst en de richtsnoeren van maart 2026.

Wat vraagt de PPWR op het gebied van etikettering?

De Commissie omschrijft het doel als nieuwe etiketten met duidelijke informatie over hoe consumenten afval correct sorteren, zonder dat er extra afvalbakken nodig zijn. Consumenten moeten kunnen zien waar een verpakking van is gemaakt, waar die in hoort en hoe ze herbruikbare verpakkingen terugbrengen.

De uitwerking gebeurt via uitvoeringshandelingen bij artikel 12. Overweging 74 bepaalt dat het bestaande identificatiesysteem voor verpakkingsmateriaal, Beschikking 97/129/EG, per 12 augustus 2028 wordt ingetrokken en in die uitvoeringshandeling wordt opgenomen. Volg de publicatie van de uitvoeringshandelingen actief, want pas daarin staan de pictogrammen en het exacte formaat.

Welke verpakkingsdata hebt u nodig in uw PIM?

Verpakkingsdata hoort per component: doos, zak, dop, etiket en vulmateriaal hebben elk een eigen materiaal en sorteerroute. Modelleer componenten daarom als aparte entiteiten met een relatie naar het product, en onderscheid consumenten-, groeps- en transportverpakking. Zie voor de opbouw een productdatamodel opzetten.

Veel van deze gegevens komen van verpakkingsleveranciers, niet van uw eigen organisatie. Neem ze daarom op in uw leveranciersonboarding met een vaste aanleverspecificatie. In de levensmiddelensector zijn verpakkingsgegevens vaak al deels aanwezig in de productdata die via GS1-standaarden wordt uitgewisseld; zie PIM voor food.

Hoe hangt de PPWR samen met andere wetgeving?

De PPWR overlapt in data met de ESPR, de Ecodesignverordening voor producten. Waar de PPWR verpakkingen regelt, regelt de ESPR het product zelf, met het Digital Product Passport als datadrager. Ontwerp uw verpakkingsdata zo dat u ze later kunt hergebruiken in een productpaspoort; zie het Digital Product Passport en PIM en ESPR-ecodesign.

Welke instantie in Nederland toezicht houdt op de productregels van de PPWR, en hoe de nationale producentenverantwoordelijkheid op de verordening aansluit, hebben wij voor dit artikel niet in een primaire bron kunnen bevestigen. Controleer dat bij de Rijksoverheid.

Hoe begint u?

1. Inventariseer per product alle verpakkingscomponenten en verpakkingsniveaus.
2. Leg materiaal en gewicht vast als verplichte velden; die zijn voor vrijwel elke verplichting nodig.
3. Vraag bij verpakkingsleveranciers het aandeel gerecycleerd materiaal en recyclebaarheidsinformatie op.
4. Bereid sorteerinstructies per land voor, zodat u de uitvoeringshandelingen voor etikettering snel kunt volgen.
5. Plan een herziening zodra de uitvoeringshandelingen bij artikel 12 zijn gepubliceerd.

Belangrijkste punten

• De PPWR, Verordening (EU) 2025/40, is in werking sinds 11 februari 2025 en algemeen van toepassing sinds 12 augustus 2026.
• Recyclebaarheidscriteria gelden vanaf 1 januari 2030; vanaf 1 januari 2038 is minimaal klasse B vereist.
• Geharmoniseerde etiketten volgen via uitvoeringshandelingen bij artikel 12; Beschikking 97/129/EG gaat daar per 12 augustus 2028 in op. De exacte etiketdatum is in dit artikel niet bevestigd.
• Leg verpakkingsdata per component vast: materiaal, gewicht, gerecycleerd aandeel, recyclebaarheid, herbruikbaarheid en sorteerinstructie.
• Ontwerp de verpakkingsdata zo dat ze aansluiten op het Digital Product Passport onder de ESPR.