Kort antwoord
Volgens artikel 14 van Verordening (EU) nr. 1169/2011 moet u bij online verkoop van voorverpakte levensmiddelen alle verplichte voedselinformatie, behalve de houdbaarheidsdatum, kosteloos tonen voordat de aankoop wordt gesloten. Bij levering moet alles beschikbaar zijn, inclusief de datum. Voor niet-voorverpakte levensmiddelen geldt dit voor allergeneninformatie. Een PIM-systeem beheert deze gegevens als gestructureerde, gevalideerde attributen.
Verkoopt u levensmiddelen online, dan moet u bij voorverpakte producten alle verplichte voedselinformatie, op de houdbaarheidsdatum na, kosteloos tonen voordat de klant de aankoop afrondt. Dat staat in artikel 14 van Verordening (EU) nr. 1169/2011, de verordening betreffende de verstrekking van voedselinformatie aan consumenten (in het Engels Food Information to Consumers, FIC). Bij levering moet alle informatie beschikbaar zijn, inclusief de datum.
Voor een PIM-systeem betekent dat: het etiket moet volledig als gestructureerde data bestaan. Dit artikel behandelt wat de verordening vraagt, welke velden u nodig hebt en hoe u de kwaliteit borgt. Het is algemene informatie en geen juridisch advies.
Sinds wanneer geldt Verordening 1169/2011?
Volgens de Europese Commissie is de verordening van toepassing sinds 13 december 2014. De verplichte voedingswaardevermelding geldt sinds 13 december 2016. Het is een verordening, dus de tekst geldt rechtstreeks in alle lidstaten, ook in Nederland en België.
Artikel 14 is vanaf de start onderdeel van de verordening. Online verkoop van levensmiddelen is sinds 2014 dus aan dezelfde informatieplicht gebonden als de fysieke winkel, met één verschil in timing: de informatie moet vóór de aankoop beschikbaar zijn, en de klant ziet het etiket pas bij levering.
Wat vraagt artikel 14 bij verkoop op afstand?
Artikel 14 onderscheidt voorverpakte en niet-voorverpakte levensmiddelen.
- Voorverpakte levensmiddelen, vóór de aankoop. Alle verplichte voedselinformatie, met uitzondering van de datum van minimale houdbaarheid of de uiterste consumptiedatum, moet beschikbaar zijn voordat de aankoop wordt gesloten. De informatie staat op de drager van de verkoop op afstand, zoals de webpagina, of wordt via een ander passend middel verstrekt dat de exploitant duidelijk aangeeft.
- Voorverpakte levensmiddelen, bij levering. Alle verplichte vermeldingen moeten beschikbaar zijn op het moment van levering.
- Niet-voorverpakte levensmiddelen. De vermeldingen die volgens artikel 44 verplicht zijn, waaronder allergenen, volgen dezelfde regels.
- Kosten. De informatie wordt verstrekt zonder bijkomende kosten voor de consument.
- Uitzondering. Automaten en geautomatiseerde verkoopruimten vallen buiten de plicht om vóór de aankoop informatie te geven.
Welke vermeldingen zijn verplicht?
Artikel 9, lid 1, noemt de verplichte vermeldingen. Samen vormen ze de minimale dataset voor elke voorverpakte productpagina.
| Verplichte vermelding (artikel 9, lid 1) | Veld in het PIM | Type en validatie |
|---|---|---|
| Benaming van het levensmiddel | Wettelijke benaming, los van de marketingtitel | Tekst per taal, verplicht |
| Lijst van ingrediënten | Ingrediëntenlijst | Tekst met allergeenopmaak of gestructureerde lijst |
| Allergenen | Allergenen per stof, bevat of bevat niet | Keuzelijst per stof |
| Hoeveelheid van bepaalde ingrediënten | Percentage van het benadrukte ingrediënt | Getal met eenheid |
| Netto hoeveelheid | Inhoud | Getal met eenheid (g, ml) |
| Houdbaarheid of uiterste consumptiedatum | Type datum, niet de datum zelf | Keuzelijst; datum volgt bij levering |
| Bewaar- of gebruiksvoorschriften | Bewaaradvies | Tekst per taal |
| Naam en adres van de exploitant | Verantwoordelijke levensmiddelenbedrijfsexploitant | Gekoppelde entiteit |
| Land van oorsprong, waar vereist | Herkomst | Keuzelijst, conditioneel verplicht |
| Gebruiksaanwijzing, waar nodig | Bereidingsinstructie | Tekst per taal |
| Alcoholvolumegehalte boven 1,2 procent | Alcoholpercentage | Getal, conditioneel verplicht |
| Voedingswaardevermelding | Energie en voedingsstoffen per 100 g of 100 ml | Getallen met vaste eenheden |
Artikel 8, lid 1, wijst de exploitant aan onder wiens naam het levensmiddel wordt verhandeld als verantwoordelijke. Zit die buiten de EU, dan is de importeur verantwoordelijk. Dat bepaalt welk adres in uw productdata hoort.
Hoe gaat u om met allergenen, taal en opmaak?
Allergenen
Artikel 21, lid 1, onder b, vereist dat allergenen in de ingrediëntenlijst opvallen door een typografie die ze duidelijk onderscheidt van de rest, bijvoorbeeld lettertype, stijl of achtergrondkleur. Online vertaalt u dat naar vetgedrukte allergenen in de getoonde ingrediëntenlijst. Bewaar daarnaast per allergeen een gestructureerde waarde, zodat filters en kanaalfeeds er ook mee werken.
Taal
Artikel 15 bepaalt dat verplichte informatie verschijnt in een taal die de consument in de lidstaat van verkoop gemakkelijk begrijpt. Lidstaten mogen voorschrijven dat de vermeldingen in een of meer officiële EU-talen staan. Verkoopt u in Nederland en België, dan beheert u de teksten per markt; zie meertalige productdata beheren.
Lettergrootte
Artikel 13, lid 2, schrijft voor het etiket een x-hoogte van ten minste 1,2 mm voor. Die eis gaat over de fysieke verpakking. Voor de productpagina geldt de algemene eis dat informatie duidelijk en leesbaar is.
Welke PIM-functies hebt u nodig?
In de levensmiddelensector levert de fabrikant een groot deel van deze data aan, vaak via een data pool die met GS1-standaarden en het GDSN werkt. Controleer bij uw afnemers welke data pool zij gebruiken. Lees meer over de standaarden in productdatastandaarden en over sectorspecifieke eisen in PIM voor food.
- Gestructureerde etiketvelden. Elk element uit artikel 9 krijgt een eigen attribuut met vaste eenheden.
- Conditionele verplichting. Herkomst en alcoholpercentage zijn alleen verplicht als de situatie dat vraagt.
- Validatieregels. Blokkeer publicatie als een verplichte vermelding ontbreekt of als de voedingswaarden niet kloppen met de eenheden.
- Versiebeheer. Een receptwijziging verandert het etiket. Leg vast welke versie bij welke productiepartij hoort, zodat de pagina en de geleverde verpakking overeenkomen.
- Etiketfoto als controle. Een afbeelding van het etiket helpt redacteuren, maar vervangt de gestructureerde velden niet, omdat schermlezers en filters tekst nodig hebben.
Het meten van volledigheid per kanaal is een vast onderdeel van productdatakwaliteit.
Wie houdt toezicht?
De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) is in Nederland de toezichthouder voor levensmiddelen en voedselveiligheid. Bij online verkoop gaat het om dezelfde regels als in de winkel, met de extra eis van artikel 14 over het tijdstip waarop informatie beschikbaar is. Controleer de actuele handhavingsaanpak op de website van de NVWA.
Belangrijkste punten
- Verordening (EU) nr. 1169/2011 geldt sinds 13 december 2014; de voedingswaardevermelding sinds 13 december 2016.
- Artikel 14 eist dat bij online verkoop van voorverpakte levensmiddelen alle verplichte informatie, behalve de houdbaarheidsdatum, vóór de aankoop kosteloos beschikbaar is.
- Bij levering moeten alle verplichte vermeldingen beschikbaar zijn, inclusief de datum.
- Beheer elk element uit artikel 9 als eigen attribuut met validatie, en markeer allergenen zowel in de tekst als gestructureerd.
- Koppel productversies aan receptwijzigingen, zodat de productpagina en de geleverde verpakking overeenkomen.
Veelgestelde vragen
Welke voedselinformatie moet in een webshop staan?
Voor voorverpakte levensmiddelen alle verplichte vermeldingen uit artikel 9 van Verordening (EU) nr. 1169/2011, behalve de datum van minimale houdbaarheid of de uiterste consumptiedatum. Dat zijn onder meer de benaming, de ingrediëntenlijst, allergenen, de netto hoeveelheid, bewaarvoorschriften, naam en adres van de verantwoordelijke exploitant en de voedingswaardevermelding. Deze informatie moet beschikbaar zijn voordat de klant de aankoop afrondt.
Hoe toon ik allergenen online?
Artikel 21 van Verordening (EU) nr. 1169/2011 vereist dat allergenen in de ingrediëntenlijst typografisch opvallen, bijvoorbeeld door lettertype, stijl of achtergrondkleur. Volgens artikel 14 moet die informatie bij verkoop op afstand vóór de aankoop beschikbaar zijn. Sla de ingrediëntenlijst daarom op met opmaak voor allergenen, of als gestructureerde lijst waarbij uw webshop allergenen automatisch markeert.
Moet de houdbaarheidsdatum op de productpagina staan?
Nee. Artikel 14, lid 1, onder a, zondert de datum van minimale houdbaarheid en de uiterste consumptiedatum uit van de informatie die vóór de aankoop beschikbaar moet zijn. Op het moment van levering moeten wel alle verplichte vermeldingen beschikbaar zijn, inclusief die datum. In de praktijk staat de datum op de verpakking die de klant ontvangt.
Mag ik extra kosten rekenen voor het tonen van voedselinformatie?
Nee. Volgens de Europese Commissie moet de informatie bij verkoop op afstand zonder bijkomende kosten voor de consument worden verstrekt. Ze staat op de drager van de verkoop op afstand, zoals de webpagina of catalogus, of wordt via een ander passend middel gegeven dat de exploitant duidelijk aangeeft. Een productpagina met volledige gegevens is de gangbare oplossing.