De geschiedenis van Product Information Management

Product Information Management ontstond rond het jaar 2000, toen e-commerce en elektronische gegevensuitwisseling met retailers de productcatalogus veranderden van een jaarlijks drukwerk in een database die dagelijks actueel moest zijn. De bouwstenen waren al ouder: wereldwijde productnummers van GS1, branchestandaarden zoals ETIM en catalogussoftware uit de drukkerijwereld. Wie die geschiedenis kent, begrijpt waarom PIM-systemen vandaag zo sterk leunen op standaarden, integraties en workflows.

Hoe begon het: barcodes, nummers en catalogi (1973 tot 1999)

De basis van elke productdataset is een uniek nummer. Volgens de historische tijdlijn van GS1 legden Amerikaanse levensmiddelenbedrijven op 3 april 1973 de barcode vast. Op 26 juni 1974 werd in een supermarkt van Marsh in Ohio het eerste product gescand, een pakje Wrigley's kauwgom. In 1977 volgde in Brussel de oprichting van de European Article Numbering Association, de oorsprong van de EAN-code die Nederlandse retailers nog altijd zo noemen.

Productinformatie zelf leefde in die periode op papier. Fabrikanten en groothandels brachten één of twee catalogi per jaar uit, opgemaakt in DTP-software, met specificaties uit losse bestanden. Het Deense Stibo, dat zijn oorsprong in 1794 als drukkerij in Aarhus heeft, richtte in 1976 Stibo Catalog op om productdata voor klanten te verwerken. Dat bedrijf heet sinds 2009 Stibo Systems en is een van de oudste PIM- en MDM-leveranciers.

Voor de technische sector ontstond de classificatie. Volgens ETIM International begon ETIM in 1991 als project van de Nederlandse elektrotechnische installatiebranche. In 1998 sloot de Nederlandse branche voor verwarming en sanitair aan en in 1999 volgde ETIM Duitsland. Nederland staat dus aan de wieg van de standaard die nu in de hele Europese technische groothandel wordt gebruikt.

Wanneer ontstond PIM als softwarecategorie (2000 tot 2010)?

Met webshops en elektronische uitwisseling met retailers werd de catalogus een datastroom. Bedrijven zochten software die productinformatie centraal opsloeg en met handelspartners synchroniseerde. Daar ontstond de categorie PIM.

Twee gebeurtenissen in 2004 markeren de doorbraak. IBM kondigde op 8 maart 2004 de overname aan van Trigo Technologies, door AMR Research beschreven als een leider in Product Information Management. In augustus 2004 lanceerden UCC en EAN International het Global Data Synchronisation Network (GDSN), waarmee leveranciers productdata via gecertificeerde datapools met retailers delen. In 2005 fuseerden UCC en EAN tot één organisatie met 101 lokale GS1-lidorganisaties. In Nederland is GS1 Data Source de datapool die op GDSN aansluit.

De markt groeide snel. In het Magic Quadrant for Product Information Management van juni 2007 raamde Gartner-analist Andrew White de wereldwijde omzet aan PIM-software (licenties en onderhoud) in 2005 op ongeveer 214 miljoen dollar, in 2006 op meer dan 300 miljoen dollar en voor 2007 op ongeveer 460 miljoen dollar. Gartner zag PIM toen als onderdeel van master data management, een positie die de discussie over PIM en MDM tot vandaag kleurt.

Hoe veranderden SaaS en open source de markt (2010 tot 2020)?

Rond 2010 verschoof het zwaartepunt van grote on-premise projecten naar flexibelere software. Drie ontwikkelingen bepaalden dit decennium.

• Consolidatie: Informatica kondigde in oktober 2012 de overname aan van de Duitse PIM-leverancier Heiler Software. Ventana Research merkte op dat Informatica tot dan toe geen PIM-aanbod had.
• Open source en SaaS: Akeneo werd in 2013 in Nantes opgericht en bracht in september 2013 de eerste publieke bèta van zijn open-source PIM uit. Leveranciers als Pimcore (open source), Salsify en inriver (beide SaaS) bouwden in dezelfde periode hun positie op, met kortere implementaties en abonnementsmodellen als alternatief voor grote licentieprojecten.
• Analistenkaders: Gartner bracht in januari 2017 één Magic Quadrant voor MDM-oplossingen uit dat de aparte rapporten voor klant- en productdata verving. PIM had daarna jarenlang geen eigen kwadrant.

Intussen bleven de Europese standaarden zich uitbreiden. ETIM International werd in 2008 opgericht en publiceert volgens 2BA elke twee jaar een nieuwe statische versie. In 2BA is ETIM 10 sinds mei 2025 de basisversie, na ETIM 9 (mei 2023 tot mei 2025) en ETIM 8 (oktober 2020 tot mei 2023).

Tijdlijn: de belangrijkste mijlpalen op een rij

Wat kenmerkt de periode sinds 2020?

Drie krachten bepalen de huidige fase. De eerste is consolidatie. Syndigo kocht in mei 2021 Riversand, dat toen als Leader in het Gartner Magic Quadrant voor MDM stond, en in september 2025 1WorldSync. Volgens Summit Partners ontstond daarmee een bedrijf met meer dan 18.000 klanten in 60 landen. Salesforce rondde op 18 november 2025 de overname van Informatica af. Akeneo nam in september 2023 Unifai over en later PricingHUB.

De tweede kracht is regelgeving. De Ecodesignverordening ESPR (Verordening (EU) 2024/1781) is sinds 18 juli 2024 in werking en legt de basis voor het Digital Product Passport. De GPSR (Verordening (EU) 2023/988) geldt sinds 13 december 2024 en stelt eisen aan de productinformatie in elk online aanbod. Gartner noemt "regulatory data management" in 2026 een aparte capaciteit van PIM-software.

De derde kracht is AI. In de samenvatting van het Magic Quadrant van 12 oktober 2026 schrijft Gartner dat de vraag naar PIM wordt gedreven door nieuwe digitale kanalen, door behoefte aan gestructureerde productdata voor AI-agents en door de groei van agentic commerce. Productdata wordt daarmee invoer voor machines die namens kopers zoeken en vergelijken.

Wat leert de geschiedenis u bij een keuze?

1. Standaarden overleven systemen. GTIN, GDSN en ETIM zijn decennia oud en nog steeds leidend. Kies een PIM-systeem dat GS1, ETIM en BMEcat native ondersteunt.
2. Leveranciers veranderen van eigenaar. Trigo, Heiler, Riversand, 1WorldSync en Informatica wisselden allemaal van eigenaar. Neem exit- en exportafspraken op in uw contract en beoordeel de roadmap. Zie het overzicht van PIM-leveranciers.
3. De afbakening schuift. PIM, MDM en PXM lopen al twintig jaar in elkaar over. Definieer uw eigen behoefte voordat u een productcategorie kiest.

Waar de markt de komende jaren naartoe gaat, beschrijft de toekomst van PIM.

Belangrijkste punten

• PIM ontstond rond 2000 uit catalogussoftware en standaarden; IBM erkende de categorie met de aankondiging van de Trigo-overname in maart 2004.
• ETIM begon in 1991 in de Nederlandse installatiebranche; in 2BA is ETIM 10 sinds mei 2025 de basisversie.
• Gartner raamde de PIM-softwaremarkt in 2005 op ongeveer 214 miljoen dollar en publiceerde in juni 2007 een Magic Quadrant voor PIM.
• Sinds 2021 domineren overnames het beeld: Riversand, 1WorldSync en Informatica kregen nieuwe eigenaren.
• Regelgeving (ESPR, GPSR) en AI-agents zijn in 2026 de nieuwe drijvers achter PIM-investeringen.